عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

1038

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

همايونى - خلد اللّه ملكه - كه در تاريخ 14 شهر جمادى الثانيه 1324 شرف صدور يافته از قرار شرح ذيل است : فصل اول - قواعد انتخابات [ كلا سفيد مانده و نانوشته ] در روز شنبه ، سوم عيد شعبان ، در دربار دوشان‌تپه ، صدر اعظم براى استقرار مجلس شوراى ملى تأكيد كرده كه يكى از دوائر معظمهء دولت است . ترقى دولت منوط به اوست . هم در آن روز نشان قدس به صدر اعظم داده شد . علاء السلطنه خلعت وزارت خارجه پوشيد و آن جبهء شمسهء مرصع بود . حضورا شاه از علاء السلطنه تعريف كرد . چند دانه گل كه براى او آورده بودند و به صدر اعظم داد و قرار دادند كه بعضى اجحافات حكومت طهران موقوف باشد . لهذا دستخط ذيل صادر و در روز چهارم شعبان طبع شده منتشر شد . جناب اشرف از آن‌جا كه رأى جهان آراى بيضاضياى ملوكانه پيوسته به رفاه عامهء رعيت و ارزانى و فراوانى قوت و غذاى ناس معطوف و مصروف است ، محض سلامت ذات سنىّ الصفات همايون خديوانه ، از تاريخ صدور اين دستخط انجم نقط مبارك ، كليّهء بارهايى را كه از خارج شهر داخل و وارد دار الخلافه مىشود ، اعم از تره‌بار و حبوبات و بقولات و غلّات و مأكولات و ذغال و هيزم و برنج و روغن و ساير اقسام مأكولات و آذوقهء مردم بالتمام و بالكليه ، به استثناى خانات محمديه و سوق الدواب ، كه ماليات معمولى خود را كما فى السابق بايد به ديوان اعلى ادا و ايفاء نمايند ، بالمره از بارى سى شاهى و هر قبيل عوارض و تحميلات سنوات قبل معاف و مرفوع القلم فرموديم كه هيچ يك از اهالى به هيچ وجه دينارى به اين اسم و رسم از بارهاى وارد شهر مطالبه و دريافت نكرده و احدى در خارج شهر استقبال از بارهاى وارده ننموده و صاحبان بار به ميل و رضاى خود بارها و امتعهء خود را در كمال آزادى و اختيار هرجا ميل دارند وارد نموده به مظنهء روز به فروش رسانند . آن جناب اشرف بايد اكيدا به حكومت مركزيهء دار الخلافه دستورالعمل داده و قدغن نمايند كه حسب المقرر ارادهء عليّهء همايونى را در نهايت مراقبت به موقع اجرا گذاشته طورى مواظبت بكنند كه دينارى از بابت معمولات و تحميلات مذكور از بارهاى وارده به شهر اخذ و مطالبه نشده و چنان‌كه مكنون خاطر خطير دريا مقاطر ماست اين معافى و آزادى بارها اسباب خصب و ارزانى و فراوانى قوت و غذاى عامهء مردم شده وسايل دعاگويى ذات ملكوتى صفات